امروز : سه شنبه, ۰۱ آبان ۱۳۹۷

    سه شنبه, 26 دی 1396

    بایسته های حقوق شهروندی و قانون؛ ضرورت طرح خواسته های مردم و وظیفه حاکمان

    این مورد را ارزیابی کنید
    (0 رای‌ها)

    حقوق شهروندی را می توان مجموعه قواعد حاکم بر روابط اشخاص در جامعه شهری عنوان کرد که جزو حقوق ذاتی و فطری انسان ها است.
    این حقوق باید به گونه ای باشد که مردم بتوانند آزادانه قدرت پرسشگری از مقام ها در هر سطح، دولت یا دست اندرکاران امور مختلف را داشته باشند.
    از این رو با توجه به ضرورت رعایت حقوق شهروندی، دولت یازدهم یکسال پیش منشور حقوق شهروندی را با هدف استیفا و ارتقای آن در 120 ماده تهیه و تدوین کرد.
    این حقوق با ابعاد و بخش های مختلف جامعه ارتباط دارد که یکی از زمینه های ارتباطی آن امر به معروف و نهی از منکر به عنوان یک وظیفه اعتقادی، شرعی و بالاترین حقوق شهروندی در شرع مقدس اسلام است.
    بر این اساس، ایرنا میزگردی با حضور رضا بازرگان استاد دانشگاه در رشته حقوق اساسی و محمدحسن دهقانی مدرس دانشگاه و کارشناس حوزه فرهنگی ستاد امر به معروف و نهی از منکر با عنوان حقوق شهروندی در این حوزه برگزار کرد.

    ** راه احیای حقوق شهروندی تقدیس قانون اساسی است
    بازرگان مدرس دانشگاه در رشته حقوق اساسی در آغاز این میزگرد گفت: راه احیای حقوق شهروندی فقط تقدیس قانون اساسی است، زیرا در سایه آن می توانیم کشور را علمی اداره کنیم و اگر قانون اساسی را کنار بگذاریم رسیدن به چنین هدفی ممکن نخواهد بود.
    وی گفت: تقدیس مطلوب در جامعه ما مربوط قانون اساسی است که با آن می توانیم از انقلاب اسلامی و نیز ارزش های اسلام دفاع کنیم.
    مدرس دانشگاه در ادامه با اشاره به اصل 27 قانون اساسی اظهار کرد که در این بخش، آزادی برگزاری اجتماعات و راهپیمایی بدون حمل سلاح اگر مخل مبانی اسلام نباشد، بلامانع دانسته شده، ولی متاسفانه در باره این اصل به عنوان یک حق انفرادی چه کردیم.
    وی یکی از راه های انجام امر به معروف و نهی از منکر را اجرای اصل 27 دانست که مردم می توانند با استفاده از این اصل خواسته ها و صدای اعتراض خود را به گوش دست اندرکاران امور برسانند.
    مدرس دانشگاه افزود: چرا دایره این فرازها از قانون اساسی را محدود کردیم در صورتی که همه جای دنیا مردم به دنبال این هستند صدای خود را به گوش مسوولان برسانند و مشکلات و مسایل را با همکاری و همفکری حل کنند.
    بازرگان در ادامه نیز با اشاره به تاریخچه ای از حقوق شهروندی گفت: این حقوق یکی از بحث های جذاب از اوایل سده بیستم میلادی در اندیشه های انسانی اندیشمندان سیاسی - حقوقی در جهان است.
    وی ادامه داد: شهروند به معنای افرادی است که در یک جامعه انسانی کنار هم زیست می کنند و از قدرت نرم، پرسشگری و مطالبه گری هم برخودارند. اگر به سه هزار سال پیش از میلاد مسیح (ع) و زمانی که تمدن های کهن آتن و روم وجود داشتند، برگردیم می بینیم شهروندان یاد گرفتند و آموختند در مجالسی یا در میادین معروف جمع شوند و با هم اندیشی و همپوشانی نخست هیات حاکمه را مورد پرسش قرار دهند و سپس نقد کنند.
    بازرگان تاکید کرد: باید از نگاه حقوقی و سیاسی با این رویکرد حرکت کرد. نگاه ابنای بشر در سال های بسیار دور این بود که هیات حاکمه نقد شود و آن را در آیینه جلو و دورنمای خود قرار دهند. چنین نگاهی را می توان در اندیشه های فلاسفه بزرگی مانند افلاطون، ارسطو و سقراط ببینیم.
    «آنها نیز در پی این بودند که حکومت و حاکم خوب کدام است و چه ویژگی هایی دارد؟ این دو پرسش همواره فکر و ذهن فلاسفه حوزه خردورزی و شهرنشینی را مشغول کرده بود.»
    وی ادامه داد: در گذشته به ویژه پیش از رنسانس و انقلاب کبیر فرانسه در سال 1789 نگاه به شهروندان تحت عنوان مردم و ملت خیلی فاخر نبود و نگریستن از بالا به پایین و ارباب به رعیت بود. نامی که امروز به عنوان شهروند مطرح است در نگاه هیات های حاکمه آن زمان خیلی مطرح نبود. بیشتر مردم شبیه کارگرانی بودند که برای کارفرمایی خاص انجام وظیفه می کردند و حقوق می گرفتند.
    استاد دانشگاه افزود: قرن 12 تا 18 میلادی دوران سیاه و تاریک اروپا است و بر اساس اعلام یکی از قضات آلمانی به نام دومنیکن آنان اصلا پرسشگری را جرم می دانستند. حتی وی در بخشی از خاطرات خود می نویسد، خود من از صبح تا ظهر دستور دادم 150 جنازه را نبش قبر کرده و آتش بزنند به جرم اینکه هنگام زنده بودن زیاد پرسش می کردند.
    بازرگان ادامه داد: این وضعیت در اروپای قدیم بر تفتیش عقاید و نظر مردم حاکم بود. اساسا پرسشگری جرم محسوب می شد. حاکمان خود را حاکم بلامنازع و برخی هم ظل الله می دانستند و به واسطه حاکمیت بر مردم خود را مصون از همه پرسش ها، تعرضات و مطالبه گری ها تلقی می کردند.
    «این تفکر رفته رفته انباشته شد و به اینجا رسید که حاکم خود را به نوعی فرستاده ای از ناحیه خدا تصور می کرد که در کشورهای غربی و شرقی نشانگانی از آن داریم.»
    وی ادامه داد: مهارت تفکر انتقادی که روانشناسان از آن سخن می گویند و چیزی که باعث به وجود آمدن انقلاب کبیر فرانسه شد، این بود که شهروندان تلاش کردند به حق شهروندی و حقوق مدنی به عنوان جزو حقوق اولیه شهروندی برسند و صدایشان به عنوان برتر در جامعه شنیده شود.
    «البته در انقلاب کبیر فرانسه مردم با اندیشه های فیلسوفان ژان بودن، جان لاک و ژان ژاک روسو آشنا شدند تا از حقوق خود دفاع کنند، اما آن چیزی که بیشتر شهروندان علاقه مند شدند و به خاطر آن به میدان بیایند، بحث پرسشگری و مطالبه گری از حاکمان بود که احساس می کردند نه دیگر زعیم آنها بلکه وکیل آنها هستند.
    «باید دانست، نگاه شهروند به هیات حاکمه زعامتی و نه وکالتی است. مردم فرانسه هنگامی که درهای زندان باستیل را شکستند، فقط درهای فیزیکی نبود، بلکه در واقع درهای فکری زندان را هم شکستند که قائل به این بود، حاکم بر مردم زعامت دارد.»
    در این انقلاب مردم گفتند شما به عنوان حاکم پایه قانون نیستید، بلکه پیرو قانون هستید و قانون بر همه تسلط دارد و جاری و ساری است.
    بازرگان بیان کرد: پایه گذار حقوق شهروندی مارشال است که مباحث مهمی در این خصوص مطرح کرده مبنی بر این که شهروند خوب کیست و در چه جامعه ای تعریف می شود؟. اما آنچه باید اشاره کرد این است که حقوق شهروندی میسر نمی شود، مگر در دایره دولت مدرن و انتظار این است که حقوق شهروندی در چنین دولتی به بهترین نحو اجرا شود.

    **یکی از اصلی ترین امور حقوق شهروندی توجه داوطلبانه در امور اجتماعی است
    در ادامه دهقانی مدرس دانشگاه و کارشناس حوزه فرهنگی ستاد امر به معروف و نهی از منکر گفت: حقوق شهروندی از لحاظ تاریخی و مفهوم شناسی قدمت زیادی دارد و هر چه جلوتر بیاییم در ایام پس از ظهور اسلام این مفهوم مدل فکری و شکل زیبا تری به خود گرفته است.
    وی افزود: همان گونه که پیامبر اکرم (ص) فرمودند، امر به خوبی ها و نهی از بدی ها دو اصل پذیرفته شده همه اقوام در طول تاریخ بشر بوده و زندگی انسان ها بر اساس این دو اصل منطبق بر عقل و فطرت بشر بنا نهاده شده است.
    دهقانی خاطر نشان کرد:حوزه اجتماعی مد نظر بیشتر اندیشمندان در ارتباط با حقوق شهروندی است که باید به آن پرداخته شود و حوزه نظارت همگانی جزو وظایف اصلی مردم در جامعه محسوب می شود و این نظارت همگانی است که جلوی فسادها و تباهی ها را می گیرد.
    استاد دانشگاه گفت: توجه به این اصل در امور مفهوم شناسی خلاصه نمی شود و باید خود را در عرصه های پایین تر زندگی اجتماعی، مدل برخورد مردم با حاکمان و مسئولان متبلور کند. اگر بخواهیم تاریخچه مربوط به امور بعد از اسلام را به آن اضافه کنیم، این تحقق در حوزه توسعه ملی، امنیت انسانی و بحث های اجتماعی خواهد بود.
    دهقانی اظهار کرد: یکی از اصلی ترین امور حقوق شهروندی توجه مسئولانه و داوطلبانه در امور اجتماعی است. در نظام کنونی دنیا بحث توسعه ملی و پایداری ملی یکی از قوام های اصلی حوزه نظارت همگانی و تحول اجتماعی است. معتقدیم در این بستر امر به معروف و نهی از منکر را می توان محقق کرد.
    این استاد افزود: با توجه به تعریفی که از حکومت، سرزمین و حاکمیت در علوم سیاسی داریم یکی از اصلی ترین ارکان تشکیل دهنده این حکومت مردم هستند و اگر در شاکله نظام حکومتی وجود نداشته باشند، نظامی شکل نخواهد گرفت.
    وی ادامه داد: وقتی می گوییم مردم یکی از ارکان اصلی هستند، باید مجموعه ای حقوق برایشان تعیین کنیم که بهترین آن شهروندی است.

    ** «روحیه بی تفاوتی» دشمن امر به معروف و نهی از منکر است
    در ادامه میزگرد، بازرگان نیز با اشاره به اینکه حقوق شهروندی زیر مجموعه حقوق بشر است، افزود: میزان عیار و مطلوبیت حقوق شهروندی این است که ببینیم چقدر با حقوق بشر ارتباط دارد.
    وی در ادامه با اشاره به مبحث امر به معروف و نهی از منکر در حقوق شهروندی گفت: بحثی که شارع مقدس به دلیل نزدیک شدن مردم و حاکمان به عدالت اجتماعی مطرح کرده، امر به معروف و نهی از منکر است. غایت این است که شهروندان بتوانند در یک منظومه سیاسی بدون لکنت حاکمان را نقد کرده و آنان هم استقبال کنند.
    «مفهوم امر به معروف و نهی از منکر در سپهر سیاسی (جامعه) است. در آن مردم یاد می گیرند، چگونه مطالبات خود را در یک مختصات دینی و متعارف با تکریم و نه تهدید از حاکمان مطالبه کنند و روی همین اصل، چندین فراز از منشور حقوق شهروندی تهیه شده در ریاست جمهوری مربوط به امر به معروف و نهی از منکر است.»
    استاد دانشگاه خاطر نشان کرد: در امر به معروف و نهی از منکر تحسس نه تجسس مطرح است. ضرورت دارد، افراد جامعه نسبت به سرنوشت یکدیگر حساس باشند. بعد از سونامی در ژاپن، رئیس کمیته جهانی صلیب سرخ در پاسخ به یک خبرنگار که پرسیده بود «آیا فجیع ترین حادثه قرن رخ داده است؟» ایشان یک پاسخ داد و گفت خیر. به نظر ما بزرگ ترین تراژدی انسانی بی تفاوتی است.»
    بازرگان ادامه داد: امر به معروف و نهی از منکر یک دشمن دارد که روحیه بی تفاوتی و در خویش فرو رفتن است و می توان گفت این رویکرد بزرگ ترین تراژدی در جهان امروز است.
    وی همچنین با اشاره به اینکه امر به معروف نه تنها در نظام سیاسی اسلام بلکه در نظام های دیگر نیز مطرح است، گفت: در قانون مدنی فرانسه اصل حمایت از اقشار آسیب پذیر پذیرفته شده است. بر اساس این اصل، اگر دیدید کسی درون جامعه دچار ظلم شده و شما از او حمایت نکنید، اگر دستگاه های قضایی و انتظامی وارد شوند با شما به عنوان یک بیننده و کسی که صحنه را دیده اما کنشگری نشان نداده برخورد پلیسی و قضایی می کنند. این روح حاکم بر فرهنگ احساسات «امر به معروف و نهی از منکر» است.
    بازرگان گفت: چند سال پیش در آلمان خانمی به نام توکسی آلبراد در یک رستوران شاهد ایجاد مزاحمت چند جوان برای یکی از دوستان خود بود که تذکر داد، ولی جوانان با وی نیز برخورد کردند که سرش ضربه خورد و فوت کرد. در پی این واقعه نزدیک 100 هزار امضا جمع شد تا از خانم آلبراد سردیس ساخته شود و رئیس جمهوری آلمان صحبت هایی در باره این جانفشانی کرد که ما باید روحیه نقد اجتماعی و ایثارگری را از این خانم یاد بگیریم و به ما درس زندگی و فعال بودن آموخت.
    استاد دانشگاه در ادامه نیز با اشاره به اینکه اصل 27 قانون اساسی یکی از راه های اجرای امر به معروف و نهی از منکر است، بیان کرد: اگر نظام نسبت به این اصل دست و دل باز عمل می کرد، امروز شاهد بروز برخی وقایع تلخ نبودیم و شاهد کم هزینه تر شدن عملکرد دستگاه ها بودیم.
    (بر اساس اصل 27 قانون اساسی، تشکیل اجتماعات و راهپیمایی‏ها بدون حمل سلاح، به شرط آن که مخل به مبانی اسلام نباشد، آزاد است.‏‏)
    بازرگان گفت: در همه جای دنیا در پی این هستند، با ساز و کاری مردم صدای خود را به گوش حاکمان برسانند که تجمع در جایی خاص یا روش های دیگر است و امروز شیوه ها و راهکارهای مختلفی برای طرح این صداها وجود دارد.
    وی افزود: امر به معروف و نهی از منکر یعنی اینکه من به عنوان استاد دانشگاه انتقادپذیر باشم و دانشجو من را نقد و نه نفی کند.
    نقد یعنی گفتن خوبی ها همراه اشکالات، آسیب ها و کمبودها است، ولی متاسفانه ما استاندارد و فرهنگ امر به معروف و نهی از منکر را به مردم نگفته ایم.
    استاد دانشگاه افزود: بعد از گذشت حدود 40 سال از انقلاب فقط در رابطه با چیستی و چرایی امر به معروف صحبت کردیم نه چگونگی آن که این وضعیت خیلی خطرناک است.
    وی بیان کرد: برای اینکه امر به معروف تبدیل به ارتباط و نه انتقام شود، باید استانداردهای آن را بدانیم، همان گونه که قرآن می فرماید اگر امر به معروف کردید حتما رستگار هستید.
    «استانداردهای این رستگاری کجاست؟ آیا امر به معروف را درشت گویی یا درست گویی می بینند و سخن گفتن به زبان زور یا زبان روز است؟ باید این موضوعات را در این محافل و مجالس طرح و نسبت به آن تبادل نظر کنیم.
    بازرگان با اشاره به اینکه حقوق شهروندی سبب امر به معروف و نهی از منکر است، افزود: طبق گفته شهید مطهری با امر به معروف و نهی از منکر می توانیم به یک جامعه سالم و صالح برسیم. مردم به وجودآورنده حکومت و ساحت سیاسی هستند و باید بر فراز آن قرار گیرند.
    وی گفت: امر به معروف در یک نظام سیاسی مورد تایید شارع مقدس است که در مسئولان انضباط ایجاد و برای مردم تولید اقتدار کند و اگر سبب ساز اقتدار مردمی نشد و ارباب رجوع با ترس به یک اداره رفت به معنای واقعی تجلی نیافته است.
    بازرگان همچنین با اشاره به این که اگر به جای 120 ماده حقوق منشور شهروندی به صورت مستقل همین حقوق به عنوان یک پیوست قانون اساسی در نظر گرفته می شد، بهتر بود، خاطر نشان کرد: روسو در جمله ای می گوید در هر جامعه ای که شهروندان نسبت به تکانه های پیرامونی از واژه به من چه و به تو چه استفاده کنند، سقوط آن جامعه را اعلام می کنم. باید در نظر داشت که عامل سقوط یک جامعه انسانی تواکل (وکالت دادن) به عنوان دشمن امر به معروف و نهی از منکر است.

    ** مردم ارکان اصلی حکومت هستند
    در ادامه میزگرد ایرنا، دهقانی هم با تاکید بر این که یکی از ارکان اصلی حکومت مردم هستند، گفت: یک شهروند فعالانه در نظام مدیریت و هدایت کشورش شرکت می کند و اگر این حضور نباشد، مفهوم توسعه ملی شهروندان را نمی توانیم داشته باشیم.
    وی افزود: اگر بخواهیم مفهوم توسعه ملی اجتماعی را در زمان حاضر بسط دهیم می توانیم با ادبیات امر به معروف و نهی از منکر ورود کنیم و اگر می خواهیم شهروندان را مسوولیت پذیر تربیت کنیم باید فعالانه در حوزه های اجتماعی از آنها استفاده شود. اگر مردم نباشند به هیچ عنوان حکومت شکل نمی گیرد. باید تکالیف و حقوق برای مردم تعیین کنیم که در این راستا چه چیزی می تواند بهتر از حقوق شهروندی باشد.
    دهقانی افزود: برای اینکه حقوق شهروندی فعالانه داشته باشیم، نخست باید امنیت را فراهم کنیم که همان امر به معروف در کلام و بسیار مهم است. در انسجام و بقای جامعه بحث وحدت اجتماعی اهمیت دارد و هدف اول هم این است که شما نمی توانید بگویید ما شهروند فعال هستیم ولی به امور بقیه افراد جامعه توجه نداریم، زیرا در چنین جامعه ای نمی توانیم نسبت به هموطن بی تفاوت باشیم. بحث بقای جامعه اسلامی یکی از موضوع های حقوق شهروندی گسترده و فعال در حوزه امر به معروف و نهی از منکر است.
    وی ادامه داد: اگر عنوان می کنیم در جامعه اسلامی بحث نظارت عمومی، ضمانت و حسن اجرا مهم است، مسوولان چنین جامعه ای باید بلندگوی ملت باشند و اگر دنبال منافع شخصی بروند، نمی توانند چنین رسالتی را عملی کنند.
    دهقانی در ادامه نیز با اشاره به دیگر نتایج حقوق شهروندی فعالانه هم گفت که برقراری عدالت اجتماعی از دستاوردهای این رویکرد است و برپایه یکی از احکام موکد اسلام باید در این حوزه به یک سیاست برسیم تا همه اقشار در همه طبقات از آن برخوردار شوند و بخشی مستقیمی از آن به مردم و دولت بر می گردد و این حقوق را مردم باید از مسئولان مطالبه کنند.
    وی ادامه داد: بحث بعدی از نتایج حقوق شهروندی فعالانه آبادانی و سازندگی جامعه است و اگر مردم کاستی ها را بیان نکنند ، مسئولان درگیر مسایل امور جاری می شوند.
    این مسئول ستاد امر به معروف و نهی از منکر خاطرنشان کرد: شکوفایی اقتصادی از دیگر نتایج شهروندی فعالانه است. اقتصاد، کسب و تجارت سالم همواره بر اساس ارزش های اسلامی محقق می شود و اگر توجه کنیم، کسب حلال جزو اصول و ارزش ها است در صورت نبود امر به معروف هم این امکان و زمینه فراهم نمی شود.
    دهقانی گفت: وقتی از شهروند فعال تحت حقوق شهروندی نام می بریم، باید در همه حوزه های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی به آن پرداخته شود و فقط در حوزه اجتماعی ذیل آزادی بیان مطرح نمی شود.
    بازرگان هم در ادامه با اشاره به اینکه ای کاش منشور حقوق شهروندی به عنوان پیوست قانون اساسی قرار می گرفت و مانند خیلی از کشورها ضمانت اجرایی پیدا می کرد، گفت: به عنوان نمونه در کانادا پیش از سال 1982 حقوق، آزادی های اساسی و بنیادین در قانون اساسی این کشور جایی نداشت و اعلامیه آن تهیه و به عنوان بخشی از قانون اساسی اعلام شد.
    وی ادامه داد: در کشور فرانسه که خود را مهد حقوق می داند، بعد از دولت ویشی (حکومت دست نشانده زمان اشغال این کشور توسط آلمان نازی به ریاست مارشال پتن- 1940 تا 1944) می بینیم حقوق و آزادی های مردم یک دیباچه و مقدمه در قانون اساسی می شود.
    «در قانون اساسی افغانستان هم 43 ماده مربوط به حقوق و آزادی های مردم است. حقی به نام آزادی سفر و مسافرت داریم و اگر ما از مردم عوارض سفر می گیریم با حقوق شهروندی تناقض دارد.»
    «حق سفر در قانون اساسی ایران نیز وجود داشت و در سال 1368 بر اساس نظریات تفصیلی شورای نگهبان با توجه به شرایط جنگی آن زمان، دولت اجازه یافت برای سفرهای خارجی از مردم عوارض بگیرد.»
    بازرگان در ادامه شرح دیدگاه خود با اشاره به این که شورای نگهبان در ایران نظریه داد و قانونگذاران افغانستان از آن در تدوین قانون اساسی این کشور بهره بردند، افزود، چون آزادی فرد و مسافرت از حقوق شهروندان است، شورای نگهبان به صورت استثنا و به دلیل شرایط جنگی وقت گرفتن عوارض را مجاز دانست و اکنون این پرسش مطرح می شود، آیا اکنون هم در این شرایط هستیم.
    این استاد دانشگاه افزود: وقتی از حقوق شهروندی صحبت می کنیم می خواهیم به جایی برسیم. در ماده 105بخش حقوق شهروندی قانون اساسی اسپانیا دو حق ذکر شده است و اسلام هم به ما می گوید دیدگاه ها و نظرات خوب را حتی از کفار بگیرید.
    وی ادامه داد: در قانون اساسی این کشور آمده است که در صورت تهیه و تدوین قوانین و مقررات جدید مردم باید از آنها آگاه شوند، یعنی اگر خبرگزاری بخواهد قانون بنویسد، باید نظر اسپانیایی ها را هم بگیرد.
    «افزون بر این، شهروندان اسپانیا بر اساس قانون اساسی حق دسترسی به دفاتر ثبت ادارات را دارند که حکمرانی آکواریومی است، یعنی حقوق شهروندان به جایی می رسد که حکومت به صورت شیشه ای و نه پشت اتاق های بسته بتونی کار می کند و همه مردم خوب مشاهده می کنند که در یک سامانه اداری چه اتفاقاتی رقم می خورد.»
    بازرگان بیان کرد: در فرمایشات ائمه هم می توان چنین مضامینی را برداشت کرد و همان چیزی است که امام رضا (ع) تحت عنوان تواکل مطرح کرده و فرموده اند، توکل خوب است اما وقتی تواکل شود، عامل سقوط جامعه انسانی است و دشمن تواکل امر به معروف و نهی از منکر است.
    وی گفت: الان در جوامع انسانی توسعه یافته واژه و عبارت «به تو چه مربوط» زشت تلقی می شود و در جوامع توسعه یافته تر این عبارت یک برند منفی است.
    «در کشورهای مختلف معادل عبارت امر به معروف به صورت های مختلف ذکر شده که معنی و مفهوم آن همین اصل اسلامی است. در برخی کشورها از امر به معروف به عنوان هنر هدایت و مهارت بازدارنده استفاده می شود و به نظر من هنرمند کسی است که با زبان می تواند مردم را به کارهای نیک هدایت و از کاربرد واژه های پلشت پرهیز کند.»
    وی افزود: شهید مطهری با یک منظر و نگاه نو از امر به معروف تحت عنوان قضاوت همگانی نام می برد که کمتر گوش جامعه ما با نگاه جدید به این اصل آشنا است.
    بازرگان همچنین ادامه داد: دو دسته حکومت حاکم و خادم داریم، حکومتی که می خواهد حقوق شهروندی تمام قد داشته باشد باید از جنس خادم باشد و در نظر داشته باشیم که ما و رسانه ها نقش مهمی در نهادینه شدن فرهنگ نقد همگانی و نظارت اجتماعی داریم.
    وی بیان کرد: تبدیل امر به معروف و نهی از منکر به یک قرارداد اجتماعی یکی از اوجب واجبات است. معروف و نهی از منکری درست است که در منشور 120 گانه حقوق شهروندی و در آیات و روایات آمده است، اما تا این فرهنگ تبدیل به قرارداد اجتماعی و مورد پذیرش عموم قرار نگیرد، در جا خواهیم زد.
    وی تصویب قانون امر به معروف و نهی از منکر و تصویب یا تدوین منشور حقوق شهروندی را در ساحت نظام جمهوری اسلامی اتفاق مبارکی دانست و افزود: هیچ عاملی نباید قطب نمای امر به معروف و نهی از منکر را از ادب و احترام به سمت دیگری خارج کند و بگوییم ما دارای قانون هستیم و هر جوری که بخواهم در جامعه و دانشگاه می توانم به نام امر به معروف و نهی از منکر عمل کرده و حرف بزنیم. شهید مطهری در این ارتباط بیان می کند که امر به معروف و نهی از منکر متوقف است بر شهامت و البته این شهامت مبتنی است بر ادب و احترام و این قطب نمای امر به معروف نباید از این دو مسیر و محور خارج شود.
    وی بیان کرد: در بحث امر به معروف و حقوق شهروندی، شهروندان باید 5 مورد را شامل پاسخگویی، خدمت رسانی، شفافیت عملکرد، مسوولیت پذیری و انعطاف پذیری را از مسوولان و دست اندرکاران امور مطالبه کنند که این مطالبات وقتی کنار هم قرار می گیرند اتفاق مبارکی خواهد بود.

    **فقدان امنیت معیشتی بزرگ ترین منکر و تهدیدکننده جامعه
    بازرگان در ادامه خاطر نشان کرد: امروز بزرگ ترین منکری که جامعه ما را تهدید می کند، فقدان امنیت معیشتی است. این نکته مهم است که یک فرد به عنوان معلم و کارگر با 8 ساعت کار شرافتمندانه نتواند خانواده خود را تامین کند و این امروز برای جامعه ما زیبنده نیست و می تواند به یک آسیب و منکر بزرگ تبدیل شود و خیلی از شهروندان را در معرض آسیب قرار می دهد.

    **دولت و پاسداری از حقوق ملت
    دهقانی هم در پایان میزگرد ایرنا گفت: وقتی از حقوق شهروندی که از آن به عنوان حقوق ملت نام می بریم و ملت از میان خود کسانی را به عنوان مسئول و دست اندرکار تعیین و به آنان اعتبار سیاسی و حقوقی می دهند، می خواهند بگویند پاسداری حقوق به عهده دولت است و همه حقوق تحت عنوان آزادی بیان، عقیده، ایجادعدالت و ساختن کشور و پاسداری از آنها به عهده دولت است.
    وی ادامه داد: ارتباط این واگذاری مسئولیت با فریضه امر به معروف این است که اگر حقوق شهروندی رعایت نشود و فریضه امر به معروف توسط خواص جامعه رعایت نشود و آنان خود پایبند به این اصول نباشند، قوانین به طور کلی در جامعه اجرا و احیاء نمی شود. باید در نظر داشت که مردم در درجه اول تابع مسئولان و حاکمان دین هستند و همه حقوق شهروندی به سبب امر به معروف و نهی از منکر انتشار پیدا می کند و این موارد ابتدا به واسطه خواص و نخبگان اجتماعی توسعه پیدا کند و بعد مردم به آنها نگاه می کنند.
    بازرگان هم تصریح کرد: قانون اساسی به عنوان میثاق ملی و سند مشترک بین مسئولان و مردم امروز ظرفیت های مناسبی برای احیاء و ایجاد حقوق شهروندی دارد و اجرای حقوق شهروندی و اصل 59 قانون اساسی می تواند بسیاری از مشکلات را حل کند.
    «اکنون این پرسش مطرح می شود که چرا مجلس با گذشت 40 سال از انقلاب در پی اجرای برخی اصول قانون اساسی از جمله 59نیست؟ امروزه بسیاری از مشکلات با اجرایی و عملی کردن این اصل و آوردن مردم به صحنه بدون هزینه قابل اجرا است. راهی جز اجرای اصول قانون اساسی که در آن حقوق شهروندی شفاف دیده شده است، نداریم و باید با عملیاتی کردن آنها نگاه لوکس و ویترینی نداشته باشیم.
    (در اصل پنجاه و نهم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران آمده است، در مسایل بسیار مهم اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی ممکن است اعمال قوه مقننه از راه همه‏پرسی و مراجعه مستقیم به آرای مردم صورت گیرد. در خواست مراجعه به آرای عمومی باید به تصویب دو سوم مجموع نمایندگان مجلس برسد.
    بازرگان در پایان میز گرد ایرنا گفت: صدای کردار ما بسیار بلندتر از گفتار ما است و شهروندان صدای کردار حاکمان را بسیار واضح تر از گفتار می شنوند.

    نظرات


    Make sure you enter all the required information, indicated by an asterisk (*). HTML code is not allowed.

     

    نشریه راه رشد - ویژه عموم

    راه رشد - شماره 192

    راه رشد - شماره 192

    برای دریافت راه رشد - شماره 192 کلیک نمایید.

    نشریه آئینه رشد - ویژه مدیران

    نشریه آیینه رشد - نسخه 63

    نشریه آیینه رشد - نسخه 63

    آیینه‌رشد - فصلنامه مدیران - دفتر 63

    تماس باما

    تلفن : 02122561227
    02122561225
    آدرس : تهران ، پاسداران ، نیستان سوم ، انتهای راستوان

     

     

    مارا در فضای مجازی دنبال کنید

         

    آدرس روی نقشه

    اوقات شرعی

    تمامی حقوق سایت متعلق به ستاد امر به معروف و نهی از منکر می باشد و هرگونه کپی برداری با ذکر منبع بلامانع است

     طراحی سایت و سئو : وب نگاران پارسه

    Please publish modules in offcanvas position.